دیابت شایعترین علت نارسایی کلیه، نابینایی و آمپوتاسیون غیرتروماتیک است. بر طبق توصیه (American Diabetes Association) ADA، پیشگیری از عوارض بیماری با انجام پایش سطوح قند خون بیماران امکان پذیر است. دستگاههای گلوکومتر بدلیل کوچکی و استفاده آسان بیش از سایر روش ها در پایش قند خانگی بیماران دیابتی استفاده می شود. با تنوع روزافزون آنها نیاز به ارزیابی هم خوانی نتایج حاصل از اندازه گیری گلوکومترها بیشتر اهمیت می یابد. این مطالعه به بررسی اختلاف قند خون مویرگی با قند خون وریدی اندازه گیری شده توسط سه دستگاه گلوکومتر شامل گلوکوترند 2، گلوکومن و گلوکوکر می پردازد. در این مطالعه از 100 بیمار دیابتی در سنین مختلف ابتدا به وسیله لانست های مخصوص خونگیری دستگاههای گلوکومتر، یک نمونه خون مویرگی برای نوار تست (test strip) دستگاه گرفته شد. سپس به طور همزمان یک نمونه خون وریدی بوسیله سرنگ از ناحیه آرنج گرفته شد و مقداری از آن بر روی نوار تست دستگاه گلوکومتر قرار داده شد. همچنین نمونه وریدی برای سنجش قند سرم با دستگاه اتوآنالایزر به آزمایشگاه فرستاده شد. نتایج به دست آمده نشان داد که مقادیر قند خون وریدی بدست آمده با این دستگاهها در مقایسه با روش استاندارد در گلوکوکر، گلوکوترند 2 و گلوکومن به ترتیب %2.14، %5.3 و %17.1 بالاتر از مقادیر استاندارد بود. دو دستگاه گلوکوکر و گلوکوترند 2 با روش استاندارد اختلاف نداشته و نیز نتایج قند خون وریدی آنها با یکدیگر بیشتر به هم شباهت دارد. هر چند که دستگاه گلوکومن در محاسبه قند خون وریدی بیشترین همخوانی را با روش استاندارد دارد اما بدلیل اختلاف بالای میانگین بر اساس آزمون t-test کمتر قابل اطمینان است. دستگاه گلوکوکر کمترین میزان اختلاف میانگین قند خون وریدی با روش استاندارد را داشته و بیشترین تشابه بین قند خون مویرگی و وریدی محاسبه شده با دستگاههای گلوکومتر در گلوکوترند 2 دیده شد.

مقدمه: دیابت یکی از شایع ترین بیماری های مزمن غیرواگیر است که شیوع بالایی دارد. با توجه به زمینه ژنتیک این بیماری، ابتلا به آن اجتناب ناپذیر است اما می توان با پایش دقیق قند خون از بروز عوارض آن پیشگیری نمود. با توجه به کاربرد سریع، آسان، کم هزینه و عمومی گلوکومتر، بر آن شدیم تا میزان دقت و هم خوانی یافته های حاصل از این دستگاه را با روش آزمایشگاهی متعارف سنجش قند خون مقایسه کنیم. مواد و روش ها: در این مطالعه 402 بیمار مراجعه کننده به آزمایشگاه بیمارستان امام حسین (ع) شاهرود در سال 1385 به روش ساده و به طور داوطلبانه انتخاب و پس از انجام آزمایش های خون (FBS و HCT) در آزمایشگاه، توسط لانست مخصوص دستگاه گلوکومتر برای دو دستگاه گلوکومترگلوکومن و پرستیک خون مویرگی گرفته شد. سپس توسط نوار مخصوص این دستگاه ها سنجش قند انجام شد و یافته های حاصل توسط آزمون های آماری مربوط مانند میانگین ± انحراف معیار، همبستگی پیرسون، ارزش اخباری مثبت و منفی و نمودارهای بلند و آلتمن مقایسه شد. یافته ها: از 402 بیمار مورد بررسی 230 نفر (57.2%) مرد و 172 نفر (42.8%) زن بودند 65 نفر (16.2%) سابقه دیابت داشتند. میانگین سن شرکت کنندگان 40.2±14.9 سال (با دامنه 70-3 سال)، میانگین نمایه توده بدن بیماران 24.4±3.2 کیلوگرم بر متر مربع و میانگین هماتوکریت آن ها 45.4±4.1 درصد بود. میانگین اندازه قند در دستگاه گلوکومتر گلوکومن، گلوکومتر پرستیک و روش متعارف آزمایشگاه به ترتیب 127.4±45.9, 128.0±45.2 و 125.3±43.2 گزارش گردید. پاسخ دو دستگاه گلوکومتر گلوکومن و پرستیک با توجه به هماتوکریت اختلاف داشته و با افزایش هماتوکریت به محدوده بالاتر از نرمال میزان حساسیت هر دو دستگاه افزایش و ویژگی هر دو دستگاه به ترتیب به 64.7% و 64.7% کاهش یافت که در دستگاه پرستیک اختلاف مشاهده شده معنی دار بود. دو دستگاه گلوکومتر گلوگومن و گلوکومتر پرستیک با روش استاندارد اختلاف نداشتند و یافته های قند خون آنها با یکدیگر مشابه بود. نتیجه گیری: استفاده از گلوکومتر گلوکومن و گلوکومتر پرستیک با رعایت اصول استاندارد نمونه گیری برای سنجش قند خون از کارایی مناسبی برخوردار است.

زمینه و اهداف: درمان های فعلی دیابت بر اساس پایش سطح گلوکز خون است. در عین حال لازم است روش تشخیصی غیرتهاجمی و مطمئن دیگری نیز طراحی گردد. هدف از مطالعه حاضر تعیین ارتباط قند خون ناشتا و قند بزاق ناشتا بود. روش بررسی: در این مطالعه مورد-شاهدی 30 بیمار دیابتی (گروه مورد) و 30 نفر غیردیابتی (گروه کنترل) مراجعه کننده به یک بیمارستان نظامی در سال 1398 مورد مطالعه قرار گرفتند. همبستگی بین قند خون ناشتا و قند بزاق ناشتا با آزمون آماری پیرسون بررسی شد. یافته ها: میانگین سن بیماران شرکت کننده در مطالعه در گروه کنترل 8/2±, 4/55 و درگروه بیماران 2±, 7/63 بود. میانگین قند خون ناشتا گروه کنترل، 3/3±, 5/100 و گروه بیماران 8/3±, 2/149 mg/dL بود که با یکدیگر اختلاف آماری معنادار داشتند (001/0>p). میانگین قند بزاق ناشتا در گروه کنترل، در افراد غیردیابتی 14/0±, 8/0 در گروه بیماران 35/0±, 59/1 mg/dL بود که با یکدیگر اختلاف آماری معنادار داشتند (038/0=p). آزمون آماری پیرسون نشان داد که همبستگی مثبت بین قند خون ناشتا و قند بزاق ناشتا وجود دارد (265/0=r و 042/0=p). نتیجه گیری: استفاده از قند بزاق ناشتا به عنوان یک ابزار غیر تهاجمی برای کنترل قند خون در افراد دیابتی امکان پذیر است.

سابقه و هدف: دیابت از شایع ترین بیماری های متابولیک به شمار می رود، تقریبا نیمی از بیماران مبتلا به دیابت از بیماری خود آگاهی ندارند. شیوع این بیماری در بیماران دارای پریودنتیت در مقایسه با بیماران سالم (از نظر پریودنتال) بیشتر است.بنابراین تعداد زیادی از بیماران با مشکلات پریودنتالی دارای دیابت ناشناخته می باشند. هدف از این مطالعه ارزیابی همبستگی بین میزان قند خون شیار لثه ای و قند خون مویرگی نوک انگشت می باشد تا از خون شیار لثه ای در طول معاینات پریودنتال برای تعیین سطح قند خون استفاده شود.مواد و روش ها: در این مطالعه توصیفی- تحلیلی 30 بیمار دیابتی و 30 بیمار غیردیابتی دارای پریودنتیت متوسط تا شدید پس از انجام معاینات پریودنتال برای مطالعه انتخاب شدند. در این بیماران قند خون ناشی از پراب کردن شیار لثه ای، همچنین قند خون مویرگی نوک انگشت با استفاده از دستگاه گلوکومتر به طور همزمان اندازه گیری شدند، سپس با استفاده از آزمون های آماری Pearsons correlation و paired t مورد ارزیابی قرار گرفتند.یافته ها: سطح قند خون بیماران از 58 mg/dl تا 477 متغیر بود و بین میزان قند خون شیار لثه ای و قند خون شیار مویرگی نوک انگشت همبستگی بالایی وجود داشت (P=0.0001, r=0.99). همچنین شدت بیماری پریودنتال در دو گروه شاهد و مورد نظر آماری معنی دار نبود (P>0.05).نتیجه گیری: با توجه به همبستگی موجود بین قند خون مویرگی و قند خون شیار لثه، می توان در کلینیک دندانپزشکی از این روش بجای سایر روش های invasive استفاده کرد. بنابراین می توان از خون ناشی از پراب کردن پاکت پریودنتال در طول معاینات پریودنتال برای ارزیابی سطح قند خون و نیز تشخیص بیماران دیابتی استفاده نمود.

حرکات کافی یکی از نشانه های سلامت جنین است و تحت تاثیر عوامل متعدد پاتولوژیک و غیرپاتولوژیک تغییر می یابد. از آنجائیکه قند ماده ای انرژی زا است و در دسترس بودن قند کافی برای سیستم مغزی-عصبی، امکان هماهنگی حرکات را از طریق کنترل بهتر این سیستم فراهم می کند؛ لذا در بررسی حاضر تاثیر تزریق قند به مادر را بر روی تعداد حرکات جنین توام با افزایش ضربان قلبی جنین ارزیابی گردید. این مطالعه شش ماهه دوم سال 1379 بر روی 40 مادر باردادر مراجعه کننده به بیمارستان یحیی نژاد شهر بابل انجام شد. مادران بطور متناوب به دو گروه بیست نفری تقسیم شدند. سن زیر 30 سال مادران، حاملگی 36-28 هفته، نداشتن سابقه بیماریهای داخلی و عوارض بارداری و سونوگرافی طبیعی جنین، معیارهای ورود به مطالعه بودند. در هر گروه قند خون به صورت ناشتا به عنوان قند خون پایه اندازه گیری شد. همزمان شمارش حرکات جنین و مانیتورینگ ضربان قلب آنها آنجام می شد. سپس 25 گرم قند (گروه مورد) و حجم برابر از سرم فیزیولوژی (گروه شاهد) به نمونه ها تزریق شد. در فواصل 15، 30، 45، 60 دقیقه بعد، برای هر یک از بیماران مجددا خونگیری، شمارش حرکات و مانیتورینگ قلب جنین انجام شد. جمع داده های مطالعه با نرم افزار SPSS و با استفاده از T-test و همبستگی پیرسون ارزیابی شد. درنتیجه، تزریق قند در گروه مورد در دقایق 15، 30 و 45 قند خون غلظت میانگین بیشتری از گروه کنترل داشتند .(P=0.006) از طرفی افزایش میانگین حرکات جنین در گروه مورد نیز نسبت به شاهد در همان دقایق معنی دار بود .(P=0.007) ولی همبستگی بین حرکات جنین و تغییرات قند خون در دقیقه 15 در گروه مورد بود. بنابراین انفورزیون قند به مادران حامله تاثیر مثبت بر روی حرکات جنین دارد؛ اما این یک رابطه مستقیم و خطی نیست. علت تاخیر افزایش حرکات نسبت به افزایش قند خون، نیاز به فرصت کافی برای متابولیزه کردن قند در بدن جنین است.

زمینه و هدف: یافتن ارتباط بین سطح گلوکز خون و سایر مایعات بیولوژیک بدن از قبیل گلوکز بزاقی می تواند روش محافظه کارانه به جای نمونه گیری وریدی باشد. هدف از این مطالعه تعیین همبستگی مابین سطح گلوکز خون و گلوکز بزاق در افراد دیابتیک می باشد.روش بررسی: این مطالعه تحلیلی از نوع مورد شاهدی می باشد. 75 فرد دیابتی به عنوان گروه مورد و 75 فرد سالم به عنوان گروه شاهد انتخاب شدند. سطح گلوکز خون و گلوکز بزاقی در دو گروه اندازه گیری شد. ضریب همبستگی Pearson برای بررسی رابطه میزان قند خون و قند بزاق برای هر دو گروه انجام گردید.یافته ها: در گروه مورد میانگین و انحراف معیار قند خون 247±24.2 و قند بزاق 1.4±0.2 میلی گرم بر دسی لیتر بود. در گروه شاهد میانگین و انحراف معیار قند خون 84.97±15.8 و قند بزاق 1.09±0.12 میلی گرم بر دسی لیتر بود. آنالیز آماری نشان داد که بین قند خون و قند بزاق در گروه دیابتی، همبستگی بالایی وجود دارد (r=0.9) و همبستگی کمی بین قند بزاق و قند خون در گروه غیر دیابتی وجود داشت. (r=0.18) نتیجه گیری: با توجه به نتایج این مطالعه می توان نتیجه گیری کرد که بین قند خون و قند بزاق در گروه دیابتی، همبستگی بالایی وجود دارد.

مقدمه و هدف: در حین جراحی از مایعات مختلفی جهت جایگزینی مایعات و الکترولیتهای مورد نیاز بدن استفاده می گردد که می باید قند مورد نیاز بدن را تامین نمایند. آنچه همواره سبب اختلاف نظر بین متخصصین بیهوشی بوده استفاده از معاینات قندی یا غیرقندی در حین جراحی بوده است. هدف از اجرای این تحقیق پاسخگویی به این پرسش است که آیا نیازی به مصرف مایعات قندی حین بیهوشی در جراحیهای کوتاه مدت می باشد و آیا در صورت عدم کاربرد مایعات قندی امکان بروز هیپوگلیسمی وجود دارد یا خیر؟ مواد و روش کار: این یک مطالعه کارآزمایی بالینی تصادفی دوسوکور است. تعداد یکصد بیمار ریسک یک و دو بیهوشی که برای جراحیهای انتخابی به بیمارستانهای دانشگاه علوم پزشکی شیراز در سال 1380 مراجعه کرده بودند به طور تصادفی در دو گروه مشابه 50 نفری قرار گرفتند و پس از اندازه گیری قند خون آنها قبل از بیهوشی به گروه اول در طول جراحی مایع وریدی قندی نمکی (یک سوم و دو سوم) و به گروه دوم مایع وریدی بدون دکستروز (سالین نرمال یا رینگر) تجویز گردید و سپس قند خون بیماران یک ساعت پس از پایان عمل مجددا اندازه گیری شد. اطلاعات جمع آوری شده از طریق نرم افزار SPSS و آزمون آماری تی دانشجویی تجزیه و تحلیل گردید. یافته ها: میزان قند خون بیماران هر دو گروه قبل از عمل مشابه بود و تفاوت قابل توجهی نداشت. میزان قند خون در بیماران هر دو گروه پس از عمل افزایش داشت (محدوده تغییرات قند خون در گروه یک 18- تا 54+ و گروه دو 18- تا 30+) که با وجود هیپرگلیسمی در اکثر بیماران، باز هم تفاوت قابل ملاحظه ای را در مقایسه دو گروه با هم نشان نمی دهد. نتیجه گیری: در نهایت پیشنهاد می گردد که می توان در اعمال جراحی کوتاه مدت از مایعات غیرقندی استفاده شود بدون اینکه ترسی از هیپوگلیسمی داشته باشیم.

1زمینه استرس هیپرگلیسمی با دیابت متفاوت است و پس از یک بیماری حاد مانند سکته شایع است.  هدف هدف از این مطالعه مقایسه تأثیر تزریق داخل وریدی و زیر جلدی انسولین در کنترل هیپرگلیسمی بیماران دیابتی مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک مراجعه کننده به اورژانس بیمارستان پورسینای رشت بود. روش ها کنترل هایپرگلایسمی در بیماران دیابتی دچار سکته مغزی ایسکمیک، براساس نوع روش تزریق انسولین مورد ارزیابی قرار گرفت. این بیماران در طول درمان تحت پروتکل انسولین منظم زیر جلدی یا داخل وریدی قرار گرفتند. در هر گروه، گلوکز و پتاسیم خون بیماران در 24 ساعت اول، به همراه سایر متغیرها ثبت و گزارش شد. سپس نتایج 2 گروه مقایسه شد. یافته ها میانگین گلوکز خون در ابتدا، 6 ساعت و 12 ساعت پس از پذیرش در گروه انسولین زیر جلدی به طور معنی داری کمتر از گروه انسولین داخل وریدی بود. میزان کاهش قند خون، به ویژه در 6 ساعت پس از بستری، در گروه انسولین وریدی به طور معنی داری بیشتر بود. بروز هیپوکالمی در بیماران گروه انسولین داخل وریدی به طور معنی داری بیشتر از گروه زیر جلدی بود. تقریباً در همه موارد، تجویز انسولین داخل وریدی منجر به کاهش سطح خون سریع تر و مؤثرتر در عرض 6 ساعت پس از تجویز نسبت به تزریق زیر جلدی شد. همچنین بیماران با سطح خون اولیه بالاتر به طور معنی دار پاسخ بهتری به درمان با انسولین وریدی در کاهش سطح قند خون داشتند.  نتیجه گیری روش انسولین وریدی برای کنترل یا کاهش قند خون بیماران دیابتی مبتلا به سکته مغزی ایسکمیک در ساعات اولیه بستری مؤثرتر بوده و عارضه جدی ایجاد نمی کند.

برای تایید تشخیص، درمان و پیگیری بیماران دیابتی تعیین مقدار قند خون ضروری است. امروزه به طور متداول برای این منظور از نمونههای خون وریدی و مویرگی استفاده میشود. نمونه گیریهای وریدی زیاد از یک فرد دیابتی باعث ایجاد فشارهای روحی، فیزیکی و همچنین احتمال انتقال عفونتهایی مثل HIV و HBV میشود. علاوه بر این اندازه گیری قند خون توسط خود فرد میتواند تاثیر زیادی در درمان بیماری داشته باشد. بر این اساس در صورت یافتن ارتباط معنی دار بین قند مایعات بیولوژیک بدن مانند بزاق با قند خون، میتوان از آنها جهت بدست آوردن میزان قند خون بصورت غیرتهاجمی استفاده کرد. این پژوهش یک مطالعه توصیفی از نوع مقطعی میباشد. روش نمونه گیری بصورت آسان بوده است. تعداد افراد شرکت کننده در مطالعه 10 نفر میباشند که از هر نفر 13 آزمایش همزمان قند خون و قند بزاق در 5 روز و در هر روز یک قند خون و بزاق ناشتا، یک قند خون و بزاق بعد از غذا و یک قند خون و بزاق ساعت 5 بعد از ظهر گرفته شده است. آزمایشها با روش گلوکز اکسیداز و به روش نقطه پایانی انجام شده است. متوسط قند خون ناشتا 84.9±3.34mg/dl (FBS) و حداقل سطح خونی گلوکز58mg/dl و حداکثر آن  118mg/dlاست. میانگین قند بزاق در کلیه افراد 1.22±0.81 mg/dl و حداقل سطح گلوکز بزاق 0.323mg/dl و حداکثر آن 4.947mg/dl اندازه گیری شده است. ارتباط بین غلظت قند خون و قند بزاق که با ضریب همبستگی اسپیرمن بدست آمده 23/0 و ضریب همبستگی بین تمام افراد در روز اول 0.38، روز دوم 29/0، روز سوم 01/0 و روز چهارم 37/0 بوده است. با توجه به مقادیر بدست آمده ارتباط بین غلظت قند خون و قند بزاق ضعیف است علاوه بر این چون دامنه تغییر غلظت قند خون کم است نمیتوان از قند بزاق به عنوان نمایه ای (اندکسی) برای نمونه گیری و ارزیابی قند خون استفاده نمود. نتیجه اینکه نمیتوان از اندازه گیری غلظت قند بزاق به جای غلظت قند خون استفاده نمود.

زمینه و هدف: کنترل مناسب قند خون در بیماران دیابتی منجر به کاهش بروز عوارض دیابت به خصوص عوارض میکرووسکولار می شود بنابراین تمام تلاش ها در جهت کاهش سطح هموگلوبین A1c سوق داده شده است اما بهترین شیوه کنترل قند خون و کاهش دادن سطح هموگلوبین A1C هنوز جای بحث دارد. هدف از این مطالعه بررسی شواهد پزشکی موجود در حمایت از کاربرد خود پایشی قند خون، در مراقبت از بیماران دیابتی نوع 1 و 2 می باشد.مواد و روش کار: این مطالعه مروری بر مطالعات مختلف مداخله ای و تحلیلی است که بیماران در دو گروه مداخله و کنترل، جهت بررسی تاثیر خود پایشی قند خون بر بهبود کنترل قند خون و کاهش سطح هموگلوبین A1C مقایسه شده اند. منابع جمع آوری اطلاعات شامل 35 مطالعه مشاهده ای و مداخله ای به زبان انگلیسی از سال 1983 تا سال 2008 و همچنین یک مطالعه Cohort بزرگ در فاصله سالهای بین 1995 تا پایان سال 2003 می باشند. برای جستجو، از بانکهای اطلاعاتی الکترونیکی نظیر مدلاین و hand searches از رفرنس های مقالات استفاده شده است. در این مقاله سعی شده است مطالعات مختلف با نتایج مختلف مد نظر قرار گرفته و شرح داده شوند.یافته ها: مرور مطالعات نشان می دهد که شواهد و دلایل محکمی برای دفاع از کاربرد خود پایشی قند خون در دیابت نوع یک وجود دارد اما اکثر مطالعات از استفاده بیماران مبتلا به دیابت نوع دو از خود پایشی قند خون حمایت نمی کنند و در کارایی آن در دیابت نوع 2 تردید دارند لذا کما کان بحث برانگیز باقی مانده است. همچنین نتایج نشان می دهد مطالعاتی که خود پایشی قند خون را بعنوان بخشی از برنامه های آموزشی مدون تلقی کرده و به دفعات بیشتری در طول روز (3 بار و بیشتر) انجام داده اند سطح هموگلوبین A1C بهبود یافته است.نتیجه گیری: با توجه به مطالعات موجود، نقش خود پایشی قند خون در کاهش سطح هموگلوبین A1C در دیابت نوع 1 است لیکن در دیابت نوع 2 نتایج ضد و نقیضی از مطالعات بدست آمده است که نیاز به مطالعات کنترل شده بیشتری دارد.